Τετάρτη, 16 Δεκεμβρίου 2015

45 διαδρομές φιλαναγνωσίας

 ΓΙΑ ΤΙΣ Α΄- Β΄- Γ΄ ΤΑΞΕΙΣ 


1η διαδρομή: 

Διαβάζουμε στα παιδιά ένα παραμύθι ή μια σύγχρονη παραμυθική ιστορία. Το διάβασμα συνοδεύεται από απαλή μουσική. Στη συνέχεια συζητάμε για την υπόθεση. Τα παιδιά αναφέρονται σε ό,τι τα εντυπωσίασε. Αν υπάρχει χρόνος μπορούν να ζωγραφίσουν εικόνες από την ιστορία και να τις αναρτήσουν στον ΠΙΝΑΚΑ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ. 

2η διαδρομή: 

Αφηγούμαστε στα παιδιά ένα παραμύθι. Κουβεντιάζουμε γι’ αυτό, λέμε τις εμπειρίες μας από άλλα παραμύθια που μπορεί να έχουν παρόμοιους ήρωες και στη συνέχεια τα παιδιά μπορούν να το αφηγηθούν. Ορισμένες σκηνές τις αναπαριστούν με παντομίμα. Τα άλλα παιδιά προσπαθούν να μαντέψουν τις σκηνές. 

Τρίτη, 15 Δεκεμβρίου 2015

Το πρόβλημα με τις αντωνυμίες


Το πρόβλημα με τις αντωνυμίες
Λέμε εμείς και εννοούμε εγώ
λέμε εσύ και εννοούμε εγώ
λέμε αυτός και εννοούμε πάλι εγώ.
Στην ουσία μόνο με το εγώ
μπορούμε να εννοήσουμε
κάποιον άλλο.

Πατρίκιος Τ., (1988), Αντικριστοί καθρέφτες

Δευτέρα, 14 Δεκεμβρίου 2015

Στερεότυπα, προκαταλήψεις, προτάσεις δράσεων φιλαναγνωσίας

Ανδρέας Καρακίτσος 
Καθηγητής Τμήματος Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, Α.Π.Θ


   Το τοπίο της Φιλαναγνωσίας παραμένει και στην ελληνική κοινωνία και στο αντίστοιχο εκπαιδευτικό σύστημα παραμένει θολό, παρόλο που σχεδόν δέκα χρόνια πριν είχε γίνει μια αξιόλογη προσπάθεια, στην οποία δεν δόθηκε συνέχεια. Δεν έχει ερευνηθεί επαρκώς η συμπεριφορά του τυπικού αναγνώστη (πλην γενικών ερευνών πεδίου), ούτε έχουν διεξαχθεί στοχευμένες έρευνες γύρω από τους παράγοντες που ενισχύουν ή δυσκολεύουν τη ανάπτυξη φιλικών σχέσεων των παιδιών με το βιβλίο, ούτε το ρόλο και τη σχέση του βιβλίου με τις κοινωνικές ανισότητες για παράδειγμα. Αντίθετα το τοπίο κυριαρχείται από στερεότυπες απόψεις συνήθως δημοφιλείς στα Μ.Μ.Ε., επικίνδυνες και υπεύθυνες για μια σειρά παιδαγωγικών αστοχιών και λαθών. 
    Έτσι η άποψη ότι η ανάγνωση αποτελεί μοχλό και παράγοντα κοινωνικής επιτυχίας που ισχύει αλλά όχι τόσο απόλυτα όσο η στερεοτυπία της επιβάλλει, έχει υιοθετηθεί άκριτα από όλους τους φορείς (γονείς, σχολεία, εκπαιδευτικούς, πολιτεία), χωρίς να υποστηρίζεται από εξειδικευμένες μελέτες. Έτσι όμως δημιουργούνται καταπιεστικές συμπεριφορές από τους ενήλικες σε βάρος των παιδιών σε διάφορα επίπεδα. Πρώτα από όλα καταπιεστικές συμπεριφορές που δεν θεωρούνται συνειδητά καταπιεστικές, π.χ. το να διαβάζουν όλα τα παιδιά το ίδιο βιβλίο, την ίδια χρονική περίοδο και να απαντούν στις ίδιες ερωτήσεις. Πολύ σκληρότερο ακόμη, να συμπληρώνουν όλα τα παιδιά το ίδιο χαρτί επικοινωνίας, που λειτουργεί ως έλεγχος και επιβεβαίωση ανάγνωσης. Να περιστέλλεται έτσι το ουσιαστικότερο δικαίωμα της ανάγνωσης, δηλαδή η προσωπική πρόσληψη του κειμένου, η υποκειμενική διάσταση στην προσέγγιση του βιβλίου. 

Κυριακή, 13 Δεκεμβρίου 2015

Λογοτεχνία κι εκπαίδευση

Από τα στενά όρια μιας διδασκαλίας, στην καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας 

Άντα Κατσίκη-Γκίβαλου 
Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας 
Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Ε.Κ.Π.Α



Η λογοτεχνία μέσα από τη μυθοπλασία προβάλλει, θίγει, σχολιάζει φαινόμενα, καταστάσεις, ζητήματα, προβλήματα που αφορούν κοινωνικά σύνολα αλλά και τον κάθε αναγνώστη χωριστά. Συνιστά μια μορφή διαμεσολάβησης ανάμεσα στο μικρό μαθητή και στον ιστορικοκοινωνικό του χώρο. Ο μαθητής εμπλέκεται στη διαδικασία της ανάγνωσης, εφόσον αναγνωρίζει στο λογοτεχνικό κείμενο ιδέες, θέματα ή γεγονότα που έχει ο ίδιος βιώσει ή τον έχουν απασχολήσει. Το κείμενο, το βιβλίο, γενικότερα, πρέπει να προκαλέσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη-μαθητή, ώστε αυτός να ανοίξει ένα διάλογο μαζί του, να αναρωτηθεί για τα πρόσωπα ή τα δρώμενα της αφήγησης. Να σκεφτεί, όπως θα έλεγε ο Poulet, «τις σκέψεις ενός άλλου. Να ανταλλάξει την υποκειμενικότητά του μ’ εκείνη ενός άλλου».[1] Το λογοτεχνικό κείμενο με τα ιδιαίτερα αισθητικά χαρακτηριστικά του, το συμβολικό και πολύσημο λόγο του, με τα κενά της αφήγησης και με το στοιχείο της φαντασίας προκαλεί πολύ περισσότερο από το επικοινωνιακό κείμενο (ένα κείμενο εφημερίδας ή περιοδικού) τον αναγνώστη να προβάλει τον εαυτό του μέσα στην αφηγούμενη ιστορία, να ταυτισθεί με έναν ή περισσότερους ήρωες, να συμμετάσχει ενεργά στη διαδικασία της ανάγνωσης. Όπως αναφέρει ο Marcel Proust, «στην πραγματικότητα ο αναγνώστης την ώρα που διαβάζει είναι αναγνώστης του εαυτού του».[2] 

Παρασκευή, 11 Δεκεμβρίου 2015

Πέντε δωρεάν εργαλεία για τη δημιουργία κόμικς

Αξιοποιήστε τα κόμικ στην τάξη


   Το Comic Master είναι ένα δωρεάν εργαλείο σχεδιασμένο για τους μαθητές να χρησιμοποιήσουν για να δημιουργήσουν κόμικς σε “στυλ γραφικών μυθιστρήματος” που είναι δημοφιλές σε πολλά παιδιά στο ηλικιακό φάσμα των 10-14 ετών. Το Comic Μάστερ παρέχει μια διεπαφή drag and drop για τους μαθητές να οικοδομήσουν τα κόμικς τους. Οι μαθητές με τη χρήση του Comic Μάστερ μπορούν να επιλέξουν από μια ποικιλία από σχέδια, υπόβαθρα, χαρακτήρες, εφέ, και γραμματοσειρές. Οι μαθητές μπορούν να δημιουργήσουν δωρεάν λογαριασμούς για να σώσουν τα έργα τους και να τα επεξεργαστούν όποτε θέλουν. Το Comic Μάστερ δίνει στους μαθητές τη δυνατότητα να δημιουργήσουν και να εκτυπώσουν πολλαπλές ιστορίες σε σελίδες.

Τετάρτη, 9 Δεκεμβρίου 2015

Παιχνίδια μυστηρίου μέσω skype

Mystery Skype κι οι τάξεις του κόσμου έρχονται πιο κοντά


    Τα τελευταία έξι χρόνια η Tina Schmidt, δασκάλα σε ένα καθολικό σχολείο στα προάστια της Φιλαδέλφεια, έχει παθιαστεί με την "επέκταση των τοίχων της τάξης της" και την προσέγγιση με άλλους. Ένας από τους πιο εύκολους τρόπους για να ξεκινήσει κάτι τέτοιο είναι μια τηλεσυνάντηση μέσω Skype. Το μόνο που χρειάζεται να έχετε είναι υπολογιστής, μια κάμερα και ένα μικρόφωνο.

    Στη συνέχεια θα κατεβάσετε τη δωρεάν έκδοση του Skype και θα δημιουργήσετε έναν λογαριασμό τον οποίο θα μοιραστείτε με άλλους προκειμένου να γίνει η τηλεφωνική επικοινωνία. Μπορείτε να επικοινωνήσετε με συγγραφείς, ειδήμονες σε κάποια θέματα αλλά και με άλλες τάξεις. Αγαπημένο το Mystery Skype.


    Στο Mystery Skype τα παιδιά δε γνωρίζουν πού βρίσκονται οι άλλοι μαθητές/ τριες με τους οποίους επικοινωνούν, οπότε παίζουν για να μάθουν. Νικήτρια είναι η τάξη που πρώτη μαντεύει την τοποθεσία της άλλης τάξης. 

Σάββατο, 5 Δεκεμβρίου 2015

Τουβλάκια lego: ένα απίθανος τρόπος για να αναπτυχθούν οι μαθηματικές ικανότητες των μαθητών/τριων

Παιχνίδι και μαθηματικά

    Τα Lego αποτελούν ένα εκπληκτικό παιδικό παιχνίδι. Δεν είναι, λοιπόν, απορίας άξιο γιατί ενήλικες και παιδιά απολαμβάνουν να ασχολούνται με αυτό. Μπορεί να ενεργοποιήσει τόσο τη φαντασία όσο και τη λογική σκέψη. Παράλληλα, είναι δυνατό να χρησιμοποιηθεί όχι μόνο ως παιχνίδι αλλά και ως σημαντική βοήθεια για μάθηση στο σχολείο και το σπίτι. 

Παρασκευή, 4 Δεκεμβρίου 2015

Η κουλτούρα της αγένειας

     Πώς φτάσαμε να θεωρείται κανονικότητα η επίδειξη των κακών τρόπων

  Οταν συναντιούνται τυχαία δύο άγνωστοι στον δρόμο, έλεγε ο Ερβιν Γκόφμαν (αμερικανός κοινωνιολόγος των ηθών της καθημερινής ζωής), αυτό που ακούγεται συχνότερα να βγαίνει από το στόμα τους είναι «καλημέρα» και «συγγνώμη». Και συμπλήρωνε: Αυτά τα «καλημέρα» και τα «συγγνώμη» πρέπει να τα λάβουμε σοβαρά υπόψη και να τα μελετήσουμε, αν θέλουμε να κατανοήσουμε πώς λειτουργεί μια κοινωνία.
    Αν ο Γκόφμαν μπορούσε να κάνει μια βόλτα σε ένα ελληνικό αστικό κέντρο τού σήμερα, ας πούμε στην πρωτεύουσα, θα παρατηρούσε ότι όταν συναντιούνται δύο άγνωστοι μπορούν να ακουστούν πολλά διαφορετικά πράγματα, εκ των οποίων σπανιότερα «καλημέρα» και «συγγνώμη». Ο εισαγωγικός χαιρετισμός συχνά απουσιάζει ή στην καλύτερη περίπτωση αντικαθίσταται από ένα, μάλλον επιθετικό, «να σας πω!». Η έκφραση δε του αιτήματος που πυροδοτεί την επικοινωνία είναι συχνά αδιαμεσολάβητη: «Θέλω αυτό» ή «Εχετε το τάδε;» ή «Το τσιγάρο σας έρχεται κατευθείαν πάνω μου!». Η απουσία της λεκτικής ευγένειας συνοδεύεται συχνά και από εκφράσεις αγένειας πέραν της φυσικής γλώσσας: η παντελής αδυναμία συγκρότησης ουράς σε ένα ταμείο και οι συνακόλουθοι αναστεναγμοί δυσαρέσκειας που βγαίνουν από το παρατοποθετημένο μπουλούκι των ανθρώπων, το σολιψιστικό μπλοκάρισμα του διαδρόμου ή της πόρτας στο βαγόνι του μετρό, η ευκολία με την οποία κάποιος «δεν σε βλέπει» και σε προσπερνά κλέβοντας τη σειρά σου, χωρίς να αντιλαμβάνεται καν το «δυνατό άγγιγμα» που προκύπτει από το «ασυναίσθητο» σκούντημα ή ποδοπάτημα, δεν είναι παρά μερικές από αυτές.

Πέμπτη, 3 Δεκεμβρίου 2015

Τι σημαίνει σκέφτομαι ιστορικά; Ένα ερώτημα για μικρούς και μεγάλους και ένα Σχέδιο Δράσης



Μικρής Κλίμακας Εφαρμογή στο Μάθημα της Ιστορίας μέσα στα Πλαίσια των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων 


Δρ Χαρά Μακρυγιάννη, Β.Δ. Δημοτικής Εκπαίδευσης, Συντονίστρια της Παρεμβατικής Δράσης και Μικρής Κλίμακας Εφαρμογής, Λειτουργός Παιδαγωγικού Ινστιτούτου 
Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου-Παπαμάρκου, Δασκάλα, Λειτουργός Παιδαγωγικού Ινστιτούτου 

«Χρειαζόμαστε μια έννοια ιστορικής παιδείας ως την καλύτερη ελπίδα για να εφοδιάσουμε τους μαθητές και τις μαθήτριες μας με τη δεξιότητα να προσανατολίζονται στον χρόνο ιστορικά». (Lee, 2006, σ. 66) 

Εισαγωγή 

  Μέσα στα πλαίσια των Προαιρετικών Σεμιναρίων με Παρεμβατική Δράση του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, τα οποία προσφέρθηκαν για πρώτη φορά κατά τη σχολική χρονιά 2010-2011 σε μαθητές, μαθήτριες και εκπαιδευτικούς με στόχο τη στήριξη της σχολικής μονάδας ως οργανισμού μάθησης και ανάπτυξης, πραγματοποιήθηκε μια συνεργασία μεταξύ Παιδαγωγικού Ινστιτούτου και τριών Δημοτικών σχολείων της πόλης και επαρχίας Λευκωσίας. Η παρέμβαση, που συμπεριέλαβε δράσεις από την Γ' μέχρι την Στ' τάξη, εντάχθηκε μέσα στα πλαίσια της μικρής κλίμακας ελεγχόμενης εφαρμογής των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων (Ν.Α.Π.) στο μάθημα της Ιστορίας στο Δημοτικό σχολείο. 
   Σύμφωνα με τη φιλοσοφία των Ν.Α.Π (Νέα Αναλυτικά Προγράμματα, Ιστορία, 2010) βασικός σκοπός του μαθήματος της ιστορίας είναι η καλλιέργεια της ιστορικής σκέψης και η διαμόρφωση ιστορικής συνείδησης. Επιπρόσθετα, με τη διδασκαλία του μαθήματος επιδιώκεται η συνεχής ανανέωση του ενδιαφέροντος των μαθητών/τριών για το ιστορικό παρελθόν και προωθείται η κριτική προσέγγιση των ιστορικών δεδομένων χωρίς στερεότυπα και προκαταλήψεις με στόχο τη διάπλαση ενεργών δημοκρατικών πολιτών (Νέα Αναλυτικά Προγράμματα, Ιστορία, 2010, σ. 160). 
    Ένα βασικό θέμα που συνδέεται με τη νέα προσέγγιση στο Πρόγραμμα Σπουδών του μαθήματος της Ιστορίας είναι η προσπάθεια ανεύρεσης τρόπων που να ωθούν τα παιδιά να καταστούν από παθητικοί δέκτες γνώσεων, οι οποίες δεν επιδέχονται κριτική, σε άτομα που ενεργούν στη διαμόρφωση του μέλλοντος. Έτσι θα μπορέσουν να κατακτήσουν τις ικανότητες, τις γνώσεις και τα μέσα για την προσωπική τους ανάπτυξη και την απόκτηση κριτικής σκέψης.

Τρίτη, 1 Δεκεμβρίου 2015

Ένα πουλί



«Ένα πουλί πετούσε
ανάμεσα στη Σάμο και το Κουσάντασι.
Έ, πού να καταλάβω 
τούρκικο ήτανε πουλί ή ελληνικό; 
Μην κι απ’ αλλού ερχότανε 
Και ποια είναι η φυλή του; 
Έ πουλί, του είπα
Ποιοι είναι οι δικοί σου; 
Ποια είναι η χώρα σου; 
Γλάρος είμαι, μου ‘πε 
Πόσο χρονώ είμαι;
Όσο κι ο κόσμος.
Από ποια χώρα είμαι; 
Απ’ τη γη, απ’ τον ουρανό, απ’ τη θάλασσα 
Τα σύνορά μου ποια; 
Το χώμα, το νερό, ο αγέρας»




Ozdemir Ince, “Βir kuş”

Κυριακή, 29 Νοεμβρίου 2015

Ἐκεῖνοι ποὺ μᾶς παίδεψαν


Ἐκεῖνοι ποὺ μᾶς παίδεψαν βαραίνουν μέσα μας πιὸ πολύ,
ὅμως ἡ δική σου τρυφερότητα πόσο καιρὸ ἀκόμα θὰ βαστάξει;
Ὅ,τι μᾶς γλύκανε, τὸ ξέπλυνε ὁ χρόνος κι ἡ συναλλαγή,
ἐκεῖνοι ποὺ μᾶς χαμογέλασαν βουλιάξαν σὲ βαθιὰ πηγάδια
καὶ μείναν μόνο κεῖνοι ποὺ μᾶς πλήγωσαν,
ἐκεῖνοι ποὺ ἀρνήθηκαν νὰ τοὺς ὑποταχτοῦμε.
Ἐκεῖνοι ποὺ μᾶς παίδεψαν βαραίνουν πιὸ πολύ..

Χριστιανόπουλος Ντ., (1955), Ποιήματα

Σάββατο, 28 Νοεμβρίου 2015

Η επιστράτευση της φαντασίας

Από την οικονομία στην εκπαίδευση


    Ενώ η κριτική στο σχολείο της αποστήθισης είναι ορθή, η μονόπλευρη έμφαση στη φαντασία και η αντιπαράθεσή της με τη γνώση δεν μας βοηθάει να καταλάβουμε τον τρόπο που γεννιέται μία νέα, ευφάνταστη και δημιουργική ιδέα. Η αντιπαράθεση όμως αυτή δεν είναι τυχαία. Προκύπτει από ένα συγκεκριμένο μοντέλο οργάνωσης και ανάπτυξης της οικονομίας. Εδώ, θα προσπαθήσουμε να δούμε αυτή τη σύνδεση. 
   Τα τελευταία χρόνια ο δημόσιος λόγος τόσο στην οικονομία και την πολιτική όσο και στην εκπαίδευση επαναλαμβάνει ακατάπαυστα το ίδιο μοτίβο: «Οδεύουμε προς τη δημιουργία ενός νέου οικονομικού και κοινωνικού μοντέλου που βασίζεται πάνω σε ένα δημιουργικό πνεύμα. Η επιχειρηματικότητα και η καινοτομία αποτελούν τα δύο βασικά συστατικά που οδηγούν στην οικονομική πρόοδο, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και τελικά σε τη βιώσιμη οικονομία, που θα ελκύει ντόπιες και ξένες επενδύσεις. Ως χώρα οφείλουμε να ενθαρρύνουμε την πρωτοβουλία, την επιχειρηματική καινοτομία, την εφαρμογή πρωτότυπων ιδεών και λύσεων».
    Στο συγκεκριμένο μοτίβο η φαντασία, η δημιουργικότητα, η καινοτομία έρχονται διαρκώς στο επίκεντρο. Αποτελούν συστατικά στοιχεία ενός καινούριου λόγου, ο οποίος εμφανίζεται ως κοινή και αυταπόδεικτη αλήθεια. Οι κυριακάτικες εφημερίδες είναι γεμάτες ιστορίες καινοτομίας για Έλληνες που διαπρέπουν, για νέους που ανοίγουν ορίζοντες εφαρμόζοντας πρωτότυπες ιδέες, για επίδοξους St. Jobs που παράγουν νέες εφαρμογές για smartphones. Τα παραδείγματα δεν εξαντλούνται στο πεδίο της οικονομίας. Σε αυτές τις ιστορίες μπορείς να συναντήσεις εκπαιδευτικούς, βιβλιοθηκάριους ή και μάγειρες. Το πνεύμα του πολυμήχανου Οδυσσέα επιστρέφει έτσι με μία νέα μορφή αναδεικνύοντας την καινοτομία, τη φαντασία και τη δημιουργικότητας στο «αντίδοτο» της κρίσης.

Παρασκευή, 27 Νοεμβρίου 2015

Γραμματική της φαντασίας: το φανταστικό διώνυμο και ο σάκος με τις λέξεις

Γλωσσικό παιχνίδι


Το φανταστικό διώνυμο
   Ένας καλαίσθητος σάκος με ένα ωραίο κορδόνι που τον κλείνει εύκολα είναι το μαγικό μας δοχείο. Θα υποδεχτεί λέξεις που έγραψε ο εκπαιδευτικός κι ακόμα καλύτερα λέξεις που κατάφεραν να γράψουν τα παιδιά, αυθόρμητα ή αντιγράφοντας λειτουργικά από το πλούσιο σε γραφή περιβάλλον που έχουμε δημιουργήσει. Οι λέξεις όλες διπλώνονται και μπαίνουν μέσα στο σάκο μας που όλες τις χωράει. Θα τις ανακατέψουμε. Ύστερα κάθε παιδί (κι αργότερα 2 παιδιά) θα τραβήξει δύο λέξεις. Θα κληθεί να τις αναγνωρίσει (κι αν δεν τα καταφέρει θα τον βοηθήσουμε οι υπόλοιποι) και ύστερα θα κληθεί να φτιάξει μια ιστορία με αυτές τις δύο λέξεις. Ας πούμε για παράδειγμα ότι το φανταστικό διώνυμο είναι οι λέξεις “αλεπού” και “εκλογές” (γιατί ασχοληθήκαμε και με τα ζώα του δάσους και με τη δημοκρατία το προηγούμενο τρίμηνο).

Πέμπτη, 26 Νοεμβρίου 2015

Το Bullying και η ενοχοποίηση της (λαϊκής) οικογένειας

Του Θανάση Αλεξίου 
Καθηγητή Κοινωνιολογίας/Πανεπιστήμιο Αιγαίου


   
    Αν ένας ξένος παρατηρητής παρακολουθήσει την τρέχουσα συζήτηση για το bullying στη χώρα μας θα αποκομίσει την εντύπωση ότι η ελληνική κοινωνία αντιμετωπίζει για πρώτη φορά το φαινόμενο, παρόλο που στους στρατωνισμένους χώρους και πρώτα από όλα στο στρατό, το καψώνι, ο εμπαιγμός, η λεκτική, αρκετές φορές και η φυσική βία, ήταν μέχρι πρόσφατα και τυπικά μέρος της εκπαίδευσης. Κατά τον ίδιο τρόπο ομοφοβικές συμπεριφορές εξελίσσονται ανάλογα με το πλαίσιο (αστικός/αγροτικός χώρος) και την κοινωνικο-πολιτισμική θέση των «θυμάτων» σε χλευασμό, λεκτική, ακόμη και φυσική βία. Σήμερα μάλιστα σε συνθήκες μαζικής ανεργίας και εξαθλίωσης με ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού να εκτίθεται στη «δομική βία», - συνακόλουθο της οποίας είναι ο φόβος της απόλυσης από τη δουλειά, η ανέστια, η πείνα και ο κοινωνικός και προσωπικός ξεπεσμός-, διαμορφώνονται οι ευνοϊκοί κοινωνικοί όροι για την εμπέδωση πρακτικών εκφοβισμού.

Τετάρτη, 25 Νοεμβρίου 2015

Σχολικές διακοπές:ευκαιρία για ανασύνταξη δυνάμεων


Θεόδωρος Μπαρής
Αναπληρωτής Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Δυτικής Ελλάδας


  Σε λίγες μέρες κλείνουν τα σχολεία για τις διακοπές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς. Για δυο εβδομάδες, τα παιδιά μας θα μπορούν να ξεφύγουν από τις υποχρεώσεις του σχολείου, να ξεκουραστούν, να βρεθούν με τους φίλους τους, να παίξουν, να περάσουν χρόνο με τους γονείς και τους συγγενείς τους, να κάνουν βόλτες και εκδρομές, να δουν θέατρο, να πάνε σινεμά.
   Σε όλες τις περιόδους των σχολικών διακοπών είτε αυτές είναι οι πιο σύντομες των Χριστουγέννων και του Πάσχα, είτε οι μεγαλύτερες σε διάρκεια διακοπές του καλοκαιριού, ένα από τα βασικά άγχη που αντιμετωπίζουμε όλοι ως γονείς είναι πώς θα διαχειριστούμε την επαφή των παιδιών μας με το διάβασμα. Θα αφήσουμε τα παιδιά απολύτως ελεύθερα – χωρίς καμία επαφή με το σχολικό βιβλίο ή θα προσπαθήσουμε εξαρχής να εντάξουμε το διάβασμα στην καθημερινότητα των διακοπών;

Τετάρτη, 11 Νοεμβρίου 2015

Μετακόμιση


Γυμνοί πια,
χρώματα ντυθήκαμε,
λέξεις και φωνές γδύσαμε,
τυφλοί πια,
το φως ήπιαμε,
το θάνατο κολυμπήσαμε,
με αλκοόλ και τσιγάρα
στις αποσκευές
ψευδομαρτυρήσαμε,
ποιοι είμαστε ξεχάσαμε,
πάνω σ’ ένα πουλί
τη ζωή μας χτίσαμε
και ξαναπετάξαμε,
απλώς μετακομίσαμε.

Δημήτρης Π. Κρανιώτης

Πέμπτη, 5 Νοεμβρίου 2015

Μάθηση μέσα από το παιχνίδι

Δημιουργικός χρόνος


   Η μάθηση μέσα από το παιχνίδι δεν αποτελεί νέο προσανατολισμό των παιδαγωγικών επιστημών. Αιώνες τώρα όλου του κόσμου τα παιδιά πλουτίζουν τη γνώση και την εμπειρία τους μέσα από το παιχνίδι, που αποτελεί άλλωστε την κεντρική δραστηριότητα της παιδικής ηλικίας. Κάθε παιδί που αφήνεται ελεύθερο να διαθέσει το χρόνο του κατά βούληση, θα επιλέξει να παίξει, γεγονός που όχι σπάνια αποτελεί αφορμή για εκνευρισμό των γονέων και οικογενειακές διενέξεις. Ωστόσο, αντί να αποτρέπετε το παιδί σας από το παιχνίδι, θα ωφελούσε περισσότερο, αν διαθέτατε λίγο από το χρόνο σας για να παίξετε κι εσείς μαζί του δημιουργικά.

Τετάρτη, 4 Νοεμβρίου 2015

Αισιοδοξία


Ας υποθέσουμε πως δεν έχουμε φτάσει
στο μαύρο αδιέξοδο, στην άβυσσο του νου.
Ας υποθέσουμε πως ήρθανε τα δάση
μ' αυτοκρατορικήν εξάρτηση πρωινού
θριάμβου, με πουλιά, με το φως τ' ουρανού,
και με τον ήλιο όπου θα τα διαπεράσει.

Ας υποθέσουμε πως είμαστε κει πέρα,
σε χώρες άγνωστες, της δύσης, του βορρά,
ενώ πετούμε το παλτό μας στον αέρα,
οι ξένοι βλέπουνε περίεργα, σοβαρά.
Για να μας δεχθεί κάποια λαίδη τρυφερά,
έδιωξε τους υπηρέτες της ολημέρα.

Τρίτη, 3 Νοεμβρίου 2015

Η "Γκουέρνικα" ... αλλιώς

Η "Γκουέρνικα" του Αιγαίου


  Jovcho Savov

Τεχνικές για να εμπλουτίσουμε το λεξιλόγιο των παιδιών

 «Εεεε……. πώς το λένε……..εεεε……..εεεεε» 


   «Εεεε……. πώς το λένε……..εεεε……..εεεεε» «Και μετά…πήρα τοοοο…τέτοιο και το άφησα στοο…. αυτό μωρέ….» Σύνηθες φαινόμενο να ακούσει κανείς παρόμοιο λόγο να αρθρώνεται από ηλικιωμένους, στους οποίους, λόγω φυσικής γήρανσης, παρατηρείται έκπτωση της γλωσσικής ικανότητας. Όχι σπάνια όμως, θα συναντήσει κανείς και παιδιά ή ενήλικες με ανάλογες δυσκολίες στην ανάκληση της σωστής κάθε φορά λέξης. Το πιθανότερο, όλοι μας έχουμε –κατά περίσταση– βρεθεί σε παρεμφερή κατάσταση.
   Τα αίτια εμφάνισης ενός τέτοιου συμπτώματος στον γραπτό ή προφορικό λόγο ποικίλουν και ενδέχεται να είναι εξ ολοκλήρου ανομοιογενή, όπως άλλωστε συμβαίνει στις περισσότερες από τις περιπτώσεις γλωσσικών διαταραχών. Λόγοι γλωσσικοί, ευρύτεροι γνωστικοί αλλά και ψυχοκοινωνικοί ενδέχεται να εμπλέκονται: η αδύναμη ακοή, η περιορισμένη μνήμη, το φτωχό λεξιλόγιο, το χαμηλό επίπεδο φωνολογικής ενημερότητας, ειδικές δυσκολίες, όπως πιθανή δυσλεξία ή ειδική γλωσσική διαταραχή, αλλά και γνωστική ανεπάρκεια, θετική ή αρνητική συναισθηματική φόρτιση, κοινωνική φοβία ή ό,τι άλλο.

Παρασκευή, 30 Οκτωβρίου 2015

Φωτιὲς τοῦ Ἅϊ-Γιάννη


Ἡ μοίρα μας, χυμένο μολύβι, δὲν μπορεῖ ν᾿ ἀλλάξει
δὲν μπορεῖ νὰ γίνει τίποτε.
Ἔχυσαν τὸ μολύβι μέσα στὸ νερὸ κάτω ἀπὸ τ᾿ ἀστέρια κι ἂς ἀνάβουν οἱ φωτιές.

Ἂν μείνεις γυμνὴ μπροστὰ στὸν καθρέφτη τὰ μεσάνυχτα βλέπεις
βλέπεις τὸν ἄνθρωπο νὰ περνᾶ στὸ βάθος τοῦ καθρέφτη
τὸν ἄνθρωπο μέσα στὴ μοίρα σου ποὺ κυβερνᾶ τὸ κορμί σου,
μέσα στὴ μοναξιὰ καὶ στὴ σιωπὴ τὸν ἄνθρωπο
τῆς μοναξιᾶς καὶ τῆς σιωπής
κι ἂς ἀνάβουν οἱ φωτιές.

Τετάρτη, 28 Οκτωβρίου 2015

Ο μύθος της ελεύθερης πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση

   Κώστας Θεριανός

  Ελεύθερη πρόσβαση σημαίνει ότι κάποιος/ -α μπορεί να εισέρθει σε κάποιο χώρο, χωρίς εισιτήριο και χωρίς καμία προϋπόθεση ή εμπόδιο. Στην τριτοβάθμια εκπαίδευση σημαίνει ότι ο/η απόφοιτος/ -η (;) κάποιου τύπου λυκείου μπορεί να εγγραφεί χωρίς καμία εξέταση, έστω διαγνωστική, για τις βασικές του γνώσεις σε οποιαδήποτε σχολή επιθυμεί. Το ερωτηματικό στην λέξη απόφοιτος/ -η έχει την έννοια του γιατί ένας/ μια ενήλικος/ -η ακόμη και αν δεν έχει ολοκληρώσει την λυκειακή βαθμίδα, να μην μπορεί να γραφτεί στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, με βάση την όποια επαγγελματική ή κοινωνική εμπειρία έχει αποκτήσει και η οποία σε αρκετές σχολές μπορεί να αποδειχθεί πολλαπλά πιο χρήσιμη από την ακαδημαϊκή σχολική γνώση.
    Μια τέτοια ερώτηση δεν είναι καθόλου φανταστική. Έχει ήδη δομηθεί ως πρόταση στα νεοφιλελεύθερα επιτελεία, τα οποία προτείνουν ότι υπάρχουν δεξιότητες που αποκτώνται στην εργασία και την κοινωνική ζωή και οι οποίες πρέπει να αποτυπωθούν σε μονάδες ανάλογες με τις ακαδημαϊκές. Η συγκεκριμένη πρόταση επενδύεται, πολλές φορές, και με έναν «αντιεξουσιαστικό» λόγο, καθώς εμφανίζεται σαν μέριμνα για έξυπνους και ικανούς ανθρώπους που δεν μπόρεσαν να ολοκληρώσουν κάποιες βαθμίδες του «τυπικού» εκπαιδευτικού συστήματος. Άλλωστε, στην περίπτωση που θα μπει ως προϋπόθεση η λήψη απολυτηρίου λυκείου η πρόσβαση παύει να είναι ελεύθερη, καθώς έχει μια προϋπόθεση.

Κυριακή, 18 Οκτωβρίου 2015

Πέντε παιχνίδια μαθηματικών που κάθε τάξη πρέπει να παίξει

Ιδέες για την τάξη


1. Το παιχνίδι του 100
   Είναι ιδανικό για την καλλιέργεια της αίσθησης των αριθμών κι εφαρμόζεται με πολλές παραλλαγές ανάλογα με την τάξη στην οποία απευθύνεται. Τα παιδιά σχηματίζουν ένα κύκλο όρθια. Με την φορά του ρολογιού, μετρούν δυνατά μέχρι να φτάσουν στο εκατό. Το παιδί που λέει το εκατό κάθεται. Ο τελευταίος που μένει όρθιος κερδίζει.

Τρίτη, 13 Οκτωβρίου 2015

Δραστηριότητες με φύλλα

Ιδέες για την τάξη


Δοκιμάστε να συλλέξετε φύλλα με τα παιδιά σε έναν περίπατο ή σε ένα διάλειμμα που φυσάει πολύ και ο αέρας έχει φέρει στην αυλή του σχολείου φύλλα.

1. Ζωγραφίστε τα αποτυπώματα των φύλλων

Σε λευκά χαρτιά, απλώστε τα φύλλα που μαζέψατε και περάστε τα από πάνω με κηρομπογιά, κιμωλία ή ξυλομπογιά. Όταν μετακινήσετε το φύλλο θα μείνει στο χαρτί το περίγραμμά του. Συνδυάστε διαφορετικά είδη φύλλων για ένα ποικιλόμορφο αποτέλεσμα.

Δευτέρα, 12 Οκτωβρίου 2015

Μεθοδολογικές προσεγγίσεις που συμβάλλουν στην ανάπτυξη επικοινωνιακών και κοινωνικών δεξιοτήτων για αποτελεσματική συμμετοχή των παιδιών στη μαθησιακή διαδικασία

Νικολέττα Γκλιάου-Χριστοδούλου/ Σύμβουλος Προσχολικής Αγωγής Π.Ι.


Τυπική και άτυπη εκπαίδευση

Η διαπαιδαγώγηση των παιδιών και η παροχή γνώσεων αποτελεί μια πανάρχαια διαδικασία με στόχο την ομαλή ένταξή τους στο κοινωνικό σύστημα. Η κοινωνικοποίηση, ο εκπολιτισμός και η εκπαίδευση του ατόμου αρχίζει άτυπα και παραδοσιακά στην οικογένεια. Όλες οι ανθρωπολογικές περιγραφές μιλούν για τους βασικούς μηχανισμούς μάθησης -τη μίμηση, την ταύτιση και τη συνεργασία- ως τους ακρογωνιαίους λίθους της άτυπης εκπαίδευσης (Scribner & Cole, 1992). Οι γονείς παρέχουν τις πρώτες κοινωνικές εμπειρίες στα παιδιά. Η διαπαιδαγώγηση του παιδιού και η οργάνωση της ζωής του αρχίζει στην οικογένεια μέσα από την άμεση εμπλοκή και την αλληλεπίδραση του με τα μέλη της οικογένειας (Schaffer, 1996) και εξασφαλίζει στο παιδί κλίμα σιγουριάς και ασφάλειας, που μπορεί να οδηγήσει σε αποτελεσματική μάθηση. Η διαπαιδαγώγηση συνεχίζεται συστηματικά στο σχολείο και επεκτείνεται στην ευρύτερη κοινότητα.

Παρασκευή, 9 Οκτωβρίου 2015

Το παιδαγωγικό συµβόλαιο: διαπραγµάτευση και αµοιβαιότητα στο πλαίσιο µιας διαφοροποιηµένης παιδαγωγικής

Μουµουλίδου Μαρία 
Λέκτορας Σύγχρονης ∆ιδακτικής στην Προσχολική Εκπαίδευση
Πανεπιστηµίου Θράκης


1. Οι παιδαγωγικές καταβολές και οι προσεγγίσεις του συµβολαίου

  Η λογική της σχολικής εργασίας µε συµβόλαιο, δεν είναι το αποτέλεσµα της πολυπολιτισµικής διαφορετικότητας και ετερογένειας των µαθητών των τελευταίων ετών στις µετανεοτερικές δυτικές κοινωνίες, αλλά υπήρξε έγνοια των παιδαγωγών και των εκπαιδευτικών τους από τα τέλη του 19ου αιώνα που, θέλοντας να ανταποκριθούν στο πνεύµα των καιρών για ορθολογικοποίηση της παιδαγωγικής πράξης, συνεπώς για καλύτερα και περισσότερα αποτελέσµατα, το εισήγαγαν ως σχολική πρακτική. Αναπόφευκτα, οι στόχοι και η αξιολόγηση της µαθησιακής διαδικασίας αποτέλεσαν τον κεντρικό πυρήνα της συµβολαιακής αυτής τεχνικής, προκειµένου να ξεπεραστούν οι µαθησιακές δυσκολίες του συνόλου των παιδιών της τάξης.

Πέμπτη, 8 Οκτωβρίου 2015

Μαθαίνοντας τα παιδιά πώς να μαθαίνουν

Ζωή Κρόκου

1ο Εκπαιδευτικό συνέδριο ΠεριφερειακήςΔιεύθυνσης Α/θμιας και Β/θμιας Εκπαίδευσης Ηπείρου και των Τμημάτων Επιστημονικής και Παιδαγωγικής Καθοδήγησης



   Οι άνθρωποι μαθαίνουν διαρκώς. Δεν μπορούν να σταματήσουν να μαθαίνουν ακόμα κι αν το επιθυμούν. Η κοινωνική εξέλιξη από τη μια και η επιστημονική έρευνα από την άλλη έχουν δώσει νέες προεκτάσεις στον όρο «μάθηση», με αποτέλεσμα να μην θεωρείται πλέον μια στατική διαδικασία. Η μάθηση και η απόκτηση γνώσεων είναι ένα φαινόμενο που συνδέεται με τη διατήρηση και εξέλιξη της ζωής καθώς και με τη δημιουργία του πολιτισμού. Σύμφωνα με τον Πόρποδα (2003), η διαδικασία της απόκτησης, συγκράτησης και χρησιμο­ποί­ησης των περιβαλλοντικών πληροφοριών αποτελεί το φαινόμενο της μάθησης και απόκτησης των γνώσεων. Στη σύγχρονη εποχή η εκπαίδευση αναφέρεται στη μάθηση και απόκτηση δεξιοτήτων για ένα ευρύ φάσμα πληροφοριών, χωρίς το άτομο να ενεργεί άμεσα στο περι­βάλλον του, αλλά πολλές απ’ αυτές τις αποκτά μέσω του συμβολικού συστήματος της γλώσσας.
   Η μάθηση, όπως πολλές φορές ακούμε να λέγεται ιδιαίτερα από τους εκπαιδευτικούς, δεν προσφέρεται αλλά κατακτάται. Αυτή και μόνο η φράση προσδιορί­ζει τον ενεργητικό χαρακτήρα της μάθησης, η οποία απαιτεί συνειδητή προσπάθεια από το άτομο, το οποίο έχει και την ευθύνη για να μάθει. Δεν είναι λίγες οι φορές που λέμε στους μαθητές μας «δεν μπο­ρώ να σου ανοίξω το κεφάλι και να στα βάλω μέσα», υποδηλώνοντας έτσι ότι ο ρόλος του εκπαιδευτικού είναι πρώτιστα οργανωτικός, δηλαδή να δημιουργεί το πλαίσιο εργασίας και να φέρνει το άτομο σε επαφή με τις κατάλληλες πληροφορίες, οι οποίες θα το βοηθήσουν «να μπορεί να μαθαίνει μόνο του».

Τρίτη, 6 Οκτωβρίου 2015

Φθινοπωρινές δραστηριότητες

με θέμα τη φύση



1. Δημιουργήστε ένα φυσικό καταφύγιο


 Μέσα στο κρύο, τα πουλιά και άλλα ζωάκια είναι σε συνεχή αναζήτηση τροφής, νερού και ασφαλούς καταφυγίου. Τοποθετήστε μια ταΐστρα κι ένα σπίτι για τα πουλιά σε σημείο όπου θα είναι εύκολα παρατηρήσιμο από όλα τα παιδιά.  

Δευτέρα, 5 Οκτωβρίου 2015

Αναφυλλητό XXXVIII


Τα παιδιά θέλουν παπούτσια
τα παιδιά θέλουν ψωμί
θέλουνε και φάρμακα,
δούλεψε κ' εσύ.
Γέλα, κλαίγε κι όλο λέγε,
το παιδί: ζωή.
Τίποτ' άλλο. Ζωή.

Ζύμωνε στη σκάφη,
πρώτο σου ζυμάρι, 
πρώτο σου ψωμί
πρώτο σου σταυρόψωμο
μια ψωμένια κούκλα
για το παιδί.

Σάββατο, 3 Οκτωβρίου 2015

Οργάνωση τάξης

Ιδέες


1. Η σκέψη της ημέρας

Βάλτε πολύχρωμα συννεφάκια σκέψης σε κορνίζες. Κάθε ημέρα ή εβδομάδα μπορούν τα παιδιά να σημειώνουν με μαρκαδόρο μια ιδέα ή μια σκέψη. Σβήνετε με σφουγγαράκι και ανανεώνετε όποτε προκύψει κάτι ενδιαφέρον!

Πέμπτη, 1 Οκτωβρίου 2015

Φθινοπωρινές δραστηριότητες στην τάξη

Με φρούτα και λαχανικά εποχής



1. Μάντεψε το βάρος της κολοκύθας

Χρειάζονται:
- μια μεγάλη κολοκύθα
- ζυγαριά
- φύλλα χαρτιού
  
  Ζητήστε από τα παιδιά να εκτιμήσουν το βάρος της κολοκύθας και να το σημειώσουν σε ένα φύλλο προσθέτοντας το όνομά τους, να το διπλώσουν και να το βάλουν σε ένα κουτί που θα έχετε στην τάξη. Έπειτα, ζυγίστε την κολοκύθα, ανοίξτε τα χαρτιά των παιδιών κι επιβραβεύστε όποιον έχει πλησιάσει αρκετά το βάρος της κολοκύθας.

Τετάρτη, 30 Σεπτεμβρίου 2015

Υστερόγραφο σε μια ανάγνωση 2

Με τον τρόπο της Κ. Δ.

Πίνοντας έρχεται η δίψα τι νομίζεις;
Πίνοντας πίκρες συνήθως μονορούφι
πίνοντας γλύκες με κουταλάκι του γλυκού
- γιατί ο φόβος του πνιγμού
φυλάει τα εύθυμα ανέκαθεν.
Πίνοντας το νερό της λησμονιάς.
(Ποια βρύση να το κάνει;)
Πίνοντας τέλος τ' αμίλητο κρασί.

Τρίτη, 29 Σεπτεμβρίου 2015

Η απαγορευμένη εκπαίδευση

Με μια ταινία


   Η Απαγορευμένη Εκπαίδευση (La Educacion Prohibida) είναι ένα ανεξάρτητο ντοκιμαντέρ που κυκλοφόρησε το 2012. Περιγράφει ποικίλες εναλλακτικές πρακτικές εκπαίδευσης και αντισυμβατικά σχολεία στη Λατινική Αμερική και την Ισπανία, και περιλαμβάνει εκπαιδευτικές προσεγγίσεις όπως η λαϊκή επιμόρφωση, το σύστημα Μοντεσσόρι, η προοδευτική εκπαίδευση, η εκπαίδευση Βάλντορφ, η κατ οίκον διδασκαλία.     

Δευτέρα, 28 Σεπτεμβρίου 2015

Εφηβεία: οδηγίες για μια δύσκολη ηλικία

Ελληνική Παιδιατρική Εταιρία



   Η εφηβεία είναι μια δύσκολη ηλικία, γεμάτη αλλαγές. Στο παρόν άρθρο παρουσιάζονται ορισμένα από τα ιδιαίτερα ζητήματα που απασχολούν τους εφήβους, αλλά και τους γονείς τους, κατά την περίοδο αυτή.

Εφηβεία και αλλαγές

 Η έναρξη της εφηβείας σηματοδοτείται από αλλαγές στο σώμα και την εμφάνιση των παιδιών (εμ­φάνιση στήθους και περιόδου για τα κορίτσια, τριχοφυΐα, αύξηση του ύψους, βάθεμα της φωνής για τα αγόρια κτλ.), οι οποίες τα προβληματίζουν πολύ. Αρχίζουν να συγκρίνουν τον εαυτό τους με τους συνομηλίκους και να εντοπίζουν ομοιότητες και διαφορές. Βάσει αυτής της σύγκρισης αυτο­προσδιορίζονται.
● Μιλήστε τους για τις αλλαγές που θα πρέπει να περιμένουν πριν από την έναρξη της εφηβείας (πριν τα 8-9 χρόνια για τα κορίτσια και τα 10-12 για τα αγόρια) και προετοιμάστε τα.
● Εξηγήστε τους ότι δε μεγαλώνουν όλα τα παιδιά με τους ίδιους ρυθμούς και ότι είναι φυσιολογικό να διαφέρουν μεταξύ τους.
● Προετοιμάστε το κορίτσι για την έναρξη της περιόδου και το αγόρι για το ζήτημα των ονειρώξεων, ώστε να μην τρομοκρατηθούν και θεωρήσουν ότι αντιμετωπίζουν κάποιο πρόβλημα υγείας.

Κυριακή, 27 Σεπτεμβρίου 2015

Ορθολογική αντιμετώπιση των εξωσχολικών δραστηριοτήτων

Γιώτα Φώτου


      Είναι γεγονός ότι με την είσοδο των παιδιών στο σχολείο, πολλές φορές μάλιστα και πριν από αυτή, οι γονείς προγραμματίζουν έναν μεγάλο αριθμό εξωσχολικών δραστηριοτήτων, με τη μορφή παρακολούθησης μαθημάτων ξένων γλωσσών, μπαλέτου και παραδοσιακών χορών, εκμάθησης μουσικών οργάνων, ζωγραφικής, αθλητικών δραστηριοτήτων κ.λ.π. 
    Οι προθέσεις τους αναμφισβήτητα είναι οι καλύτερες. Θέλουν να εξασφαλίσουν στα παιδιά τους όσο το δυνατόν περισσότερα εφόδια για τη ζωή. Εδώ πρέπει να βάλουμε το ερώτημα ποια ζωή; Δεν είναι ένα μεγάλο μέρος της ζωής η διάρκεια της εκπαίδευσης, για την οποία πολλά άτομα καταναλώνουν περισσότερο από 15 χρόνια; Oι γονείς, προφανώς ανικανοποίητοι από τη δική τους πορεία, προσδοκούν για τα παιδιά τους κάτι ανώτερο. Και το περιμένουν αυτό μέσα από την εκπαίδευση, σχολική και εξωσχολική.. Για τους περισσότερους, η εκπαίδευση είναι το μέσο κοινωνικής ανόδου, είναι το μέσο επαγγελματικής αποκατάστασης.Αποτέλεσμα είναι να συναντούμε παιδάκια στο δρόμο, το μεσημέρι ή και αργά το βράδυ, χειμώνα ή καλοκαίρι, (υπάρχουν και τα θερινά μαθήματα), με την τσάντα στον ώμο και ύφος κουρασμένο, αν όχι απελπισμένο. 

Τετάρτη, 23 Σεπτεμβρίου 2015

Η περιφραστική πέτρα


Μίλα. 
Πὲς κάτι, ὁτιδήποτε.
Μόνο μὴ στέκεις σὰν ἀτσάλινη ἀπουσία.
Διάλεξε ἔστω κάποια λέξη,
ποὺ νὰ σὲ δένει πιὸ σφιχτὰ
μὲ τὴν ἀοριστία.
Πές:
«ἄδικα»,
«δέντρο»,
«γυμνό».
Πές:
«θὰ δοῦμε»,
«ἀστάθμητο»,
«βάρος».
Ὑπάρχουν τόσες λέξεις ποὺ ὀνειρεύονται
μιὰ σύντομη, ἄδετη, ζωὴ μὲ τὴ φωνή σου.

Σάββατο, 19 Σεπτεμβρίου 2015

Κουτί σκιών: ένα παιχνίδι παρατηρητικότητας για όλη την τάξη

Πέντε λεπτά διασκέδασης



θα χρειαστείτε:
Ο/η δάσκαλος/α : προβολέα, ένα πλαστικό κουτί μεσαίου μεγέθους, χαρτί συσκευασίας, πολλά μικρά αντικείμενα όπως κλειδιά, κορδόνια, μολύβια, συνδετήρες, καραμέλες, νομίσματα, μανταλάκια κ.α ανάλογα με την ηλικία των παιδιών
Οι μαθητές/ τριες: χαρτί και μολύβι

Πέμπτη, 17 Σεπτεμβρίου 2015

Homeworkopoly στο σχολείο και τα μαθήματα στο σπίτι έγιναν!

Ένα παιχνίδι για όλη την τάξη





Homeworkopoly Οδηγίες

   Η Homeworkopoly είναι ένας διασκεδαστικός τρόπος για να ενθαρρύνετε τα παιδιά να προετοιμάσουν τα μαθήματά τους! Ακολουθούν κάποιες βασικές οδηγίες, αλλά αισθανθείτε ελεύθεροι να χρησιμοποιήσετε τη δική σας κρίση και να τροποποιήσετε πράγματα ώστε να ταιριάξει στις ανάγκες της τάξης σας. προσπαθήσαμε να παραλείψουμε αρνητικά στοιχεία όπως 'Πήγαινε στη φυλακή" προκειμένου να είναι η εμπειρία όσο το δυνατό πιο ευχάριστη.

    Δυνατότητα να συμμετέχει στο παιχνίδι έχει κάθε μαθητής/ τρια που έχει ολοκληρώσει τις εργασίες για το σπίτι από την προηγούμενη νύχτα και τις έχει παραδώσει το πρωί στον/η δάσκαλο/α. Με αυτόν τον τρόπο οι μαθητές/τριες κινούνται πάνω στο ταμπλό του παιχνιδιού. Εάν κάποιος/α δεν έχει ετοιμάσει τις εργασίες, δεν έχει την ευκαιρία να ρίξει τα ζάρια και να κινηθεί εκείνη την ημέρα. Προφανώς, υπάρχουν κι εξαιρέσεις. Κατά τη διάρκεια της χρονιάς, μέρα τη μέρα παίζετε το παιχνίδι. Ξεκινώντας στην αρχή του χρόνου όλοι εμπλέκονται, ώσπου στο τέλος της χρονιάς όλοι προετοιμάζουν τις σχολικές τους υποχρεώσεις καθημερινά. 

Τρίτη, 15 Σεπτεμβρίου 2015

Το παιδί σας και το Internet : Χτίστε σωστά αυτή τη σχέση από την αρχή

Be online...live offline


   Πείτε στο παιδί σας «Ναι, στο internet!». Είναι διασκέδαση, επικοινωνία και πληροφόρηση. Είναι επίσης ένα βασικό μέσο κοινωνικοποίησής του τώρα, αλλά και απαραίτητο επαγγελματικό εργαλείο αργότερα. Χτίστε τη σχέση του με το διαδίκτυο σωστά από την αρχή. Με 10 τρόπους:

1. Ενημερωθείτε για το διαδίκτυο και τους κινδύνους του

Μάθετε τώρα τι είναι και πώς λειτουργεί το διαδίκτυο. Βρείτε τι μπορεί να κάνει το παιδί σας online, πώς και με ποιον. Ενημερωθείτε για τους κινδύνους που μπορεί να συναντήσει και πώς να τους εντοπίζετε έγκαιρα.

Δεν είναι απλό, γιατί το διαδίκτυο συνεχώς εξελίσσεται. Πολύ σύντομα, εάν όχι ήδη, το παιδί σας θα ξέρει πιο πολλά από εσάς. Ακόμη όμως δεν έχει την κρίση που χρειάζεται για να προστατεύει τον εαυτό του. Χρειάζεται τη δική σας επίβλεψη.

Δευτέρα, 14 Σεπτεμβρίου 2015

Βιβλιοθήκες: ένας χώρος ιδανικός για να συναναστραφούν γονείς και παιδιά

Δημιουργική αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου με το παιδί 



    Ο ποιοτικός χρόνος με τα παιδιά κ τους εφήβους είναι πολύτιμος για την ανάπτυξη και την εξέλιξή τους ενώ παράλληλα ενισχύει τη δημιουργία ισχυρών δεσμών και σχέσεων. Ωστόσο, εξαιτίας των ασθματικών ρυθμών η εξεύρεση ευκαιριών για ποιοτικό χρόνο με τα παιδιά μπορεί να αποτελεί καθημερινή πρόκληση.
  Ευτυχώς υπάρχει μια πληθώρα πραγμάτων που μπορεί κάποιος να κάνει, καινούριες περιπέτειες να ξεκινήσει, απίθανα πράγματα να μάθει στη βιβλιοθήκη της γειτονιάς του.Οι βιβλιοθήκες είναι το μέρος που έχει τη δυναμική να συνδέσει γονείς και παιδιά.
   Τα σχολεία όσο και οι δημόσιες βιβλιοθήκες ανοίγουν νέους κόσμους, πυροδοτούν τη φαντασία, ενθαρρύνουν την ανάγνωση, συμβάλλουν στην καλλιέργεια της κριτικής σκέψης προετοιμάζοντας, ταυτόχρονα, τα παιδιά και στηρίζοντάς τα όχι μόνο στο σχολείο αλλά και στη ζωή. 
  Ακολουθούν ορισμένες ιδέες τις οποίες θα μπορούσαν να εφαρμόσουν οι γονείς προκειμένου να αξιοποιήσουν δημιουργικά τον χρόνο με τα παιδιά τους στη βιβλιοθήκη, στο σπίτι, στην κοινότητα.

Κυριακή, 13 Σεπτεμβρίου 2015

Η σχολική άρνηση/ φοβία

Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της
Βίκη Παυλίδη
Εκπαιδευτική Ψυχολόγος, ΜΑ, MSc



   Το νέο σχολικό έτος ξεκινά, με τα «πρωτάκια» να αντιμετωπίζουν τη μεγαλύτερη μετάβαση στην έως τώρα ζωή τους. Το παιδί αποχωρίζεται για πρώτη φορά το οικείο και γνώριμο προσχολικό και οικογενειακό περιβάλλον, καθώς αντιμετωπίζει ένα νέο περιβάλλον με καινούριους ανθρώπους, με άγνωστα παιδιά και ανεξερεύνητους χώρους. Σιγά σιγά γνωρίζει τον κόσμο της ανεξαρτησίας και της αυτονόμησης. Όμως, πόσο εύκολα ένα παιδί καταφέρνει να ενταχθεί και να ενσωματωθεί επιτυχώς στο νέο αυτό πλαίσιο;
    Είναι γεγονός ότι ένα μικρό ποσοστό παιδιών (περίπου 4%-5%) (Pilkington & Piersel, 2006· Chitiyo & Wheeler, 2006) παρουσιάζει συμπτώματα σχολικής φοβίας/άρνησης κατά τις πρώτες ημέρες στο σχολείο. Η σχολική φοβία ορίζεται ως «η διστακτικότητα ή άρνηση του παιδιού να πάει στο σχολείο, εξαιτίας άγχους που σχετίζεται με το σχολικό περιβάλλον ή με τον αποχωρισμό από τη μητέρα του» (Χουντουμάδη & Πατεράκη, 2008). Συχνά συνδέεται με το γεγονός ότι το παιδί εντάσσεται σε ένα εντελώς διαφορετικό περιβάλλον από αυτό της προσχολικής εκπαίδευσης και του σπιτιού του. Ένα περιβάλλον χωρίς παιχνίδια, αλλά γεμάτο με θρανία και καρέκλες και άγνωστους ανθρώπους που καλούνται να του διδάξουν έναν καινούριο ρόλο: το ρόλο του μαθητή που γράφει, προσθέτει και διαβάζει. Το ρόλο του μαθητή που ανταποκρίνεται σε ομαδικές εντολές με συνέπεια και ακρίβεια. Για κάποια παιδιά, λοιπόν, το νέο τους πρόγραμμα και οι καινούριες απαιτήσεις δημιουργούν άρνηση –φόβο– και αγωνία.

Σάββατο, 12 Σεπτεμβρίου 2015

Ήρθε η ώρα για τα μαθήματα του σχολείου!

Πρακτικές ιδέες για τη μελέτη στο σπίτι


   Το υπουργείο Υγείας σε συνεργασία με το Π.Ν.Α Παιδοψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής σχεδίασε ένα πρόγραμμα προώθησης της μελέτης στο σπίτι για μαθητές του Δημοτικού ως και το Λύκειο. (SchwabLearning, σε μετάφραση Χαράς Λυμπεροπούλου)

Φτιάξτε το σκηνικό

1. Οργανωθείτε
Να έχετε κοντά τα απαραίτητα υλικά για τη μελέτη των παιδιών.
Για να αποφύγετε το ψάξιμο σε συρτάρια, διαμορφώστε ένα χώρο, κοντά στο χώρο μελέτης του παιδιού, όπου θα φυλάσσονται τα απαραίτητα εφόδια και υλικά για τη μελέτη στο σπίτι.

2. Βελτιστοποιήστε το περιβάλλον
Να είστε ευέλικτοι ως προς το χώρο μελέτης του παιδιού.
Δεν ισχύει για όλα τα παιδιά ότι δουλεύουν καλύτερα αν κάθονται σε ένα γραφείο, σε ένα ήσυχο δωμάτιο: Ρωτήστε το παιδί σας, πώς του αρέσει να διαβάζει ξαπλωμένο στο πάτωμα, καθισμένο στο κρεβάτι ή στο τραπέζι της κουζίνας κατά τη διάρκεια της ετοιμασίας του δείπνου. Ενώ η τηλεόραση σχεδόν πάντα αποσπά την προσοχή, η μουσική είναι ένας «ευπρόσδεκτος θόρυβος» για πολλά παιδιά.

3. Τακτοποιήστε τον χώρο
Απομακρύνετε ό,τι δεν σχετίζεται με την παρούσα εργασία.
Όταν το παιδί επιστρέφει σπίτι πανικόβλητο λόγω των εργασιών που έχει στα διάφορα μαθήματα, ηρεμήστε το βοηθώντας το να επικεντρωθεί σε ένα αντικείμενο-μάθημα κάθε φορά.

Παρασκευή, 11 Σεπτεμβρίου 2015

Στην αρχή μου βρίσκεται το τέλος μου


"Ο παρών χρόνος και ο παρελθών χρόνος
είναι ίσως και οι δύο παρόντες στο μέλλοντα χρόνο
και ο μέλλων χρόνος να περιέχεται στον παρελθόντα χρόνο.
Αν όλος ο χρόνος είναι αιωνίως παρών
όλος ο χρόνος δεν μπορεί να πληρωθεί.

Προσαρμογή σε νέο σχολείο

της Αρετής Κυπραίου


        Το παιδί μας πρόκειται να αλλάξει σχολείο! Είναι δύσκολο να απαντήσουμε στο ερώτημα ποιος έχει περισσότερο άγχος, εμείς ή αυτό! Το σίγουρο είναι ότι τα συναισθήματα της οικογένειας είναι ανάμεικτα. Φόβος για το άγνωστο, μαζί με χαρά και προσμονή για όλους τους καινούριους φίλους και τις καινούριες εμπειρίες. 
    Ευτυχώς υπάρχουν πολλά που μπορούμε από την πλευρά μας να κάνουμε ώστε οι εμπειρίες αυτές να είναι όσο γίνεται ευχάριστες και η χρονιά να κυλήσει όσο το δυνατόν καλύτερα. Καταρχάς χρειάζεται να σιγουρευτούμε ότι το παιδί μας έχει καταλάβει το λόγο για τον οποίο αλλάζει σχολείο διαφορετικά θα επικρατεί στο μυαλό του σύγχυση και είναι πιθανό να νομίζει ότι φταίει και το ίδιο και έκανε κάτι για το οποίο πρέπει να τιμωρηθεί.         Παράλληλα, πριν ξεκινήσει το σχολείο είναι πολύ βασικό να πάμε δύο ή τρεις φορές μαζί να το επισκεφτούμε ή εάν αυτό δεν γίνεται να πάει με τον παππού ή τη γιαγιά. Έτσι, θα εξοικειωθεί τόσο με την καινούρια διαδρομή προς το σχολείο, όσο και με τον καινούριο χώρο και με τον διευθυντή ή την διευθύντρια. Το παιδί θα νιώθει πολύ καλύτερα εάν τις πρώτες μέρες του σχολείου ήδη ξέρει πώς να πάει στην τουαλέτα, στο κυλικείο και στο γραφείο των δασκάλων αντί να το αφήσουμε να τα ανακαλύψει όλα μόνο του. Πολλά παιδάκια κλαίνε τον πρώτο καιρό ψάχνοντας την τουαλέτα ή την τάξη τους. Εμείς, λοιπόν, θα τα απαλλάξουμε με τον τρόπο αυτό από ένα πρόσθετο άγχος. 

Πέμπτη, 3 Σεπτεμβρίου 2015

Αξιοποιώντας τις αναμνήσεις του καλοκαιριού τις πρώτες μέρες του σχολείου

Ιδέες για την τάξη

Ζωντανεύοντας την παραλία

Ζητήστε από τα παιδιά να φέρουν μια πέτρα, ένα κοχύλι ή ένα ξύλο που μάζεψαν το καλοκαίρι από την παραλία. Έπειτα, καλέστε τα να του δώσουν όνομα, να βάλουν μάτια, στόμα. Τέλος, μπορούν να αφηγηθούν μια καλοκαιρινή μέρα μέσα από τα μάτια του αντικειμένου τους ή ακόμη να δημιουργήσουν διαλόγους μεταξύ των αντικείμενων.


Κυριακή, 30 Αυγούστου 2015

Διγλωσσία

Τι δυσκολίες μπορεί να αντιμετωπίσει ένα δίγλωσσο παιδί;


  Τα τελευταία χρόνια η ελληνική κοινωνία έχει αποκτήσει πολυεθνικό χαρακτήρα με συνέπεια την ύπαρξη μιας πολιτισμικής και γλωσσικής πολλαπλότητας (Καμπανάρου, 2008). Αποτέλεσμα αυτού; η αύξηση ολοένα και περισσότερων δίγλωσσων παιδιών στην Ελλάδα.

Τι εννοούμε με τον όρο διγλωσσία;
Με τον όρο διγλωσσία αναφερόμαστε στην κατάκτηση και χρήση δύο γλωσσών, που γίνεται παράλληλα κατά τη διάρκεια των πρώτων χρόνων ανάπτυξης του παιδιού (0-6 ετών κρίσιμη ηλικία) – χρονικό διάστημα, που το παιδί αναπτύσσει το λόγο του.

Όλα τα δίγλωσσα παιδιά παρουσιάζουν δυσκολίες;
Όπως ένα παιδί, που χρησιμοποιεί μόνο μία γλώσσα έτσι και ένα παιδί που χρησιμοποιεί ταυτόχρονα δύο ή περισσότερες γλώσσες μπορεί να παρουσιάσει δυσκολία στον λόγο και στην ομιλία του, χωρίς όμως αυτό να είναι κανόνας – υπάρχουν δίγλωσσα παιδιά, που έχουν κατακτήσει σε τέτοιο βαθμό τις γλώσσες, που χρησιμοποιούν, που δεν παρουσιάζουν ιδιαίτερες δυσκολίες.

Ποιοι είναι οι παράγοντες, που επηρεάζουν την κατάκτηση της δεύτερης γλώσσας;
Διακρίνονται τρεις βασικές κατηγορίες παραγόντων επίδρασης στις διαδικασίες κατάκτησης μιας δεύτερης γλώσσας που είναι : α) Οι γλωσσικοί παράγοντες , β) Οι ατομικοί παράγοντες και γ) Οι κοινωνικοί παράγοντες.

Κυριακή, 23 Αυγούστου 2015

Ως τον πυρήνα

Θέλω να φτάσω σ’ όλα
Μέχρι την ουσία
Στην τέχνη μου, στο ψάξιμο του δρόμου,
Στου έρωτα τη σημασία.

Ως την υπόσταση των περασμένων ημερών.
Ως την αξία της στιγμής, του μήνα
Μέχρι τη βάση, ως τις ρίζες,
Κι ως τον πυρήνα.

Πέμπτη, 6 Αυγούστου 2015

Το προφίλ του μαθητή με χαμηλό οικογενειακό μορφωτικό κεφάλαιο

Κώστας Θεριανός – Μαριάνθη Μπέλλα



   Η περιοχή στην οποία εργαζόμαστε βρίσκεται στο κέντρο της Αθήνας. Είναι μια περιοχή που συγκεντρώνει κυρίως οικονομικούς μετανάστες και Έλληνες με χαμηλό εισόδημα. Η εικόνα της περιοχής σε συνδυασμό με την κατάσταση των σχολικών κτηρίων και την οικονομική κατάσταση των παιδιών που φοιτούν σε αυτά, οδηγεί πολλές φορές στο επιπόλαιο και βιαστικό συμπέρασμα ότι στα σχολεία αυτά είναι αδύνατο να γίνει κάποιο σοβαρό εκπαιδευτικό έργο. Όμως, αυτό είναι λάθος. Η σχέση των παιδιών με το σχολείο δεν εξαρτάται από το εισόδημα των γονιών τους, το οικονομικό τους κεφάλαιο. Εξαρτάται, κυρίως, από το μορφωτικό κεφάλαιο των γονιών και των συγγενών τους. Ο Πιερ Μπουρντιέ στο κείμενο του «Το συντηρητικό σχολείο» (στο Άννα Φραγκουδάκη,Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης, Παπαζήσης, Αθήνα 1985) περιγράφει το μορφωτικό κεφάλαιο σε ευρύτερη διάσταση από το αν οι γονείς έχουν ή όχι κάποιο πτυχίο. Ο Μπουρντιέ θεωρεί ότι όχι μόνο η κατοχή πτυχίου, αλλά η στάση των γονιών απέναντι στο σχολείο όπως και η ύπαρξη συγγενών με πτυχίο είναι στοιχεία του μορφωτικού κεφαλαίου που κληροδοτούνται στο παιδί. Η ύπαρξη συγγενών με πτυχίο μπορεί να δράσει ως πρότυπο επικαθοριστικά στην σχέση του παιδιού με το σχολείο. Μπορεί, για παράδειγμα, οι γονείς του παιδιού να μην είναι πτυχιούχοι αλλά ένας ξάδερφος της μητέρας να είναι εκπαιδευτικός. Η ύπαρξη αυτού του ξαδέρφου μπορεί να λειτουργήσει καθοριστικά στην σχολική πορεία του παιδιού, με την έννοια ότι οι γονείς, ρητά ή άρρητα, μπορεί να τον προβάλλουν ως πρότυπο στο παιδί. Για αυτό και οι κοινωνικές έρευνες που περιορίζονται στην ανίχνευση του μορφωτικού επιπέδου μόνο των γονιών μπορεί να σταθούν αμήχανα μπροστά στην καλή σχολική πορεία ενός παιδιού με γονείς απόφοιτους γυμνασίου αν δεν λάβουν υπόψη τους τον ευρύτερο συγγενικό περίγυρο.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...